a. Khái quát về quá trình gia nhập APEC của Việt Nam
Tháng 11/1998, Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), đánh dấu bước đi quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Việt Nam đã và đang khẳng định được vai trò của mình trong quá trình hợp tác với các thành viên APEC thông qua việc đưa ra các sáng kiến mới thuộc ba trụ cột chính của APEC về tự do hoá thương mại, đầu tư; thuận lợi hoá thương mại và hợp tác kinh tế kỹ thuật. Hơn nữa, Việt Nam cũng đã và đang cùng APEC thảo luận, hợp tác nhằm tìm ra những phương hướng giải quyết một cách tối ưu các vấn đề về kinh tế, chính trị nổi cộm của khu vực và thế giới như: đẩy mạnh vòng đàm phán Doha; giải quyết khủng hoảng tài chính khu vực; đối phó với sự leo thang của giá lương thực; chống khủng bố…
b. Việt Nam thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia (IPA)
– Việt Nam đã gửi bản IPA đầu tiên ngay từ khi trở thành thành viên của APEC, trong đó nêu rõ tình hình thực hiện luật lệ và cơ chế điều tiết các hoạt động trong từng lĩnh vực cụ thể, xây dựng các chiến lược ngắn hạn và dài hạn để thực hiện IPA một cách có hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu đã được vạch ra của toàn khối.
– Các cam kết trong IPA của Việt Nam được thiết kế phù hợp với các cam kết trong khuôn khổ hợp tác APEC và cam kết trong tiến trình đàm phán gia nhập WTO. Hàng năm, chương trình này được rà soát việc thực hiện theo 3 nội dung chính:
+ Thứ nhất là cập nhật những thay đổi về tình hình và cơ chế quản lý hiện tại trong các lĩnh vực cam kết.
+ Thứ hai là tổng kết lại các cam kết trong kế hoạch ngắn hạn mà Việt Nam đã thực hiện được và những nội dung chưa thực hiện hoặc chưa hoàn thiện như cam kết đặt ra ban đầu.
+ Thứ ba nghiên cứu đưa ra những bổ sung cần thiết để thực hiện các cam kết trước đây và đưa ra các kế hoạch triển khai trong thời gian tới nhằm thực hiện mục tiêu tự do hoá và thuận lợi hoá thương mại và đầu tư. Trong IPA Việt Nam cam kết thực hiện toàn diện 15 lĩnh vực hợp tác, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến những lĩnh vực chủ yếu, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đến sự tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế như thuế quan, các biện pháp phi thuế quan, dịch vụ, đầu tư, tiêu chuẩn và hợp chuẩn và thủ tục hải quan, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, mua sắm của chính phủ.
c. Thực hiện kế hoạch hành động tập thể (CAP)
– Tham gia vào chương trình này, Việt Nam cam kết sẽ tham gia vào hầu hết các lĩnh vực, trong đó có hai lĩnh vực đặc biệt ưu tiên đó là: Thủ tục hải quan và Tiêu chuẩn – Hợp chuẩn.
– Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực: sở hữu trí tuệ, tạo thuận lợi cho sự đi lại của doanh nhân…
d. Hợp tác kinh tế – Kỹ thuật ( ECOTECH)
– Việt Nam đã phối hợp với Australia, Hoa Kỳ, Nhật Bản xây dựng một loạt các dự án hỗ trợ nâng cao năng lực, trong đó có các dự án quan trọng như xây dựng Luật về giao dịch điện tử, Luật Cạnh tranh
– Từ khi gia nhập APEC, Việt Nam đã thực hiện được hơn 200 dự án hợp tác, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như chính sách cạnh tranh, sở hữu trí tuệ, công nghệ sinh học, thương mại điện tử, công nghệ thông tin.
e. Kết quả của quan hệ Việt Nam – APEC
Tham gia APEC trong 10 năm qua, nền kinh tế Việt Nam đã có sự khởi sắc ấn tượng trên cơ sở ổn định, bền vững. Điều này được thể hiện qua mức vốn FDI rót vào đạt kỷ lục theo từng năm, đặc biệt, 11 tháng năm 2008, FDI đạt kỷ lục 61 tỷ USD, gấp hơn 3 lần so với năm 2007, trong đó khoảng 75% đến từ các nền kinh tế thành viên APEC. Đối với hoạt động xuất khẩu, khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã và đang đóng vai trò quan trọng. Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2008 sang thị trường khu vực này đạt khoảng 33,5 tỷ USD, chiếm trên 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.
Bên cạnh đó, Các thành viên của APEC chiếm 75% vốn FDI, 50% nguồn viện trợ phát triển (ODA), 73% xuất khẩu và 79% nhập khẩu của Việt Nam.
Tham gia APEC góp phần củng cố hình ảnh và vị thế mới của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới. APEC còn là một kênh quan trọng để Việt Nam thúc đẩy hợp tác song phương với các nền kinh tế trong khu vực. Các hội nghị do APEC tổ chức hàng năm là dịp để Việt Nam tiến hành tiếp xúc song phương ở các cấp, đặc biệt ở cấp cao nhất nhằm củng cố quan hệ hợp tác với các đối tác trong khu vực, trong đó có nhiều đối tác hàng đầu.
Sự phối hợp, chia sẻ quan điểm trong APEC cũng là một nhân tố thúc đẩy sự hiểu biết, tạo dựng niềm tin và thiện cảm giữa các nền kinh tế với nhau.
EmoticonEmoticon